Moskee-etiquette

Doel en toepassingsgebied

Moskeeën zijn gewijde plaatsen waar we Allah aanbidden, rust vinden en in een geest van broederschap samenkomen. Om de waardigheid van onze moskeeën te bewaren, onze gebeden in alle rust te kunnen verrichten en de ethiek van de broederschap te behouden, bestaan er regels die ieder van ons moet naleven. In onze islamitische traditie worden deze regels “moskee-etiquette (adab)” genoemd.

De eerste verantwoordelijkheid voor het correcte verloop van onze gebeden, diensten en activiteiten, voor de rust en de veiligheid van de moskee en voor de goede werking van de diensten in de gebouwen van de moskee ligt bij de imam en het bestuur van de moskee. Het is dan ook passend dat onze gemeenschap hun begeleiding en aanwijzingen volgt.

Laten we niet vergeten dat het naleven van de moskee-etiquette en van de regels van de moskee een vereiste is van ons geloof, een uiting van ons verantwoordelijkheidsbesef tegenover elkaar en van belang voor de aanvaarding van onze gebeden.

ALGEMENE REGELS IN DE MOSKEE

• Laten we ons best doen om onze gebeden in gemeenschap in de moskee te verrichten. Laten we naar de moskee komen in schone en gepaste kleding, ons waar mogelijk aangenaam parfumeren en vermijden dat we anderen met onaangename geuren storen.

• Laten we onze schoenen niet bij de ingang laten staan, maar ze netjes in het schoenenrek plaatsen.

• Laten we onze gsm op stil zetten of uitschakelen.

• Laten we in de moskee niet luid spreken of roepen. Laten we elk woord, elke houding en elk gedrag vermijden dat niet strookt met de spirituele sfeer van de moskee en dat onze broederschap, onze eenheid en onze verbondenheid schaadt.

• In onze moskeeën, waar gelovigen van verschillende huidskleur, taal en herkomst samenkomen, moeten liefde, respect en verdraagzaamheid heersen. Laten we daarom elke polemiek vermijden: we mogen ons niet mengen in alledaagse discussies en twisten die tot wrok en verwijdering leiden, we mogen geen politieke uitspraken doen en niet aan factievorming, groepsvorming of streekdenken doen.

• We moeten waakzaam zijn tegen elke daad, elke poging en elke provocatie die onze rust, onze eenheid en onze verbondenheid viseert. Laten we ons in zulke situaties niet laten opjutten, maar bedachtzaam handelen en ons wenden tot de begeleiding van de imam en van het bestuur van de moskee.

• Stellen we een verdachte of zorgwekkende situatie vast die de veiligheid van de moskee of van de gemeenschap bedreigt, dan moeten we onmiddellijk de imam, het bestuur van de moskee of, indien nodig, de bevoegde instanties verwittigen.

• Moskeeën zijn een gemeenschappelijk goed dat wij als gelovigen allemaal moeten koesteren en levend houden. Vragen over de diensten, de activiteiten of het bestuur van de moskee bespreken we bij voorkeur eerst met de imam en met het bestuur. Laten we niet vergeten dat een gebrek aan transparantie, het uit de weg gaan van een gesprek over problemen en het op eigen houtje handelen ons in tweedracht en verdeeldheid brengen en onze broederschap schaden.

• Uit eerbied moeten we exemplaren van de Koran op hoge en schone plaatsen leggen; we moeten vermijden ze op de grond te leggen of er andere voorwerpen op te plaatsen.

• We moeten letten op de netheid in de moskee en in de bijgebouwen. Laten we de wasruimten (wudu) en de toiletten proper achterlaten en geen afval op de grond gooien.

• We moeten niet eten of drinken in de gebedsruimte. Traktaties voor de gemeenschap, zoals de iftarmaaltijd of het gebak van een kandil, bieden we aan in de daarvoor geschikte ruimten en met toestemming van het bestuur van de moskee.

• We moeten verspilling vermijden bij het gebruik van materiaal en bij het verbruik van water en elektriciteit.

• We moeten zorgvuldig omgaan met de spullen in de moskee en in de bijgebouwen en erop letten dat we ze niet beschadigen. Zonder toestemming van de imam en van het bestuur van de moskee mogen we deze spullen niet meenemen.

• Onze kinderen zijn de waarborg van onze toekomst; hun onze waarden doorgeven en hen opvoeden tot mensen die van nut zijn voor hun gezin, hun omgeving en de hele mensheid, is de verantwoordelijkheid van ons allen als ouders. Om hen een besef van gebed bij te brengen en hen de moskee te doen liefhebben, moeten we onze kinderen van jongs af aan meenemen naar de moskee en hun de moskee-etiquette aanleren. Als volwassenen moeten we elk gedrag dat deze kleine gasten van de moskee en van het geloof zou verwijderen, ten stelligste vermijden.

• Tegenover gasten van een ander geloof die onze moskee komen bezoeken, moeten we respectvol, begripvol en behulpzaam zijn.

• Komen er zwerfdieren op het terrein van de moskee, dan moeten we hen met zachtheid en barmhartigheid behandelen en proberen hun behoefte aan water en voedsel te lenigen.

REGELS BIJ HET GEBED, DE PREEK EN DE KHUTBA

• We moeten ernaar streven op tijd voor het gebed aanwezig te zijn en de adhan (gebedsoproep) zittend in de moskee te beluisteren.

• Bij het gebed in gemeenschap moeten we onze rijen gesloten en recht houden en geen gaten laten in de voorste rijen.

• Bij het gebed in gemeenschap mogen we niet vóór de imam bewegen.

• We mogen wie aan het bidden is nooit storen, bijvoorbeeld door vóór hem langs te lopen of tijdens het gebed hardop te reciteren.

• We moeten aandachtig luisteren naar de preek en naar de khutba (vrijdagpreek). Vooral tijdens de khutba moeten we niet praten en ons niet bezighouden met onze gsm of met iets anders, en ons houden aan de etiquette van de khutba.

• Denken we dat een uitspraak van de spreker tijdens de preek of de khutba onjuist is, dan moeten we een impulsieve tegenwerping, boosheid of een luide reactie vermijden. In zulke gevallen kunnen we de zaak later, in een gepaste omgeving en op een gepaste toon, ter sprake brengen.

Wij vragen onze Verheven Heer dat we onze gebeden in onze moskee met oprechtheid en rust mogen voortzetten, dat we onze eenheid en verbondenheid mogen versterken en dat we nog vele gezegende activiteiten mogen verwezenlijken. Wij danken onze gewaardeerde gemeenschap en onze gasten voor hun begrip.

Het bestuur van de moskee

Tekst: Belgische Diyanetstichting — herziening van juni 2026.